ลักษณะเปรต และความพ้นจากเปรต

เรื่องต่างๆ ที่จำเอามาปรุงมาคิดนั้น มันก็เป็นความฝันชั่วขณะหนึ่ง แล้วก็ดับไป เป็นไปในลักษณะนี้เฉพาะหน้า ปัจจุบัน ถ้าเป็นการดูจริง รู้แจ้ง ในลักษณะของอารมณ์ทั้งหลายที่ปรากฏเกิดดับเฉพาะหน้าทุกขณะแล้ว มันก็เป็นผัสสะที่กระทบแล้วก็ดับ กระทบแล้วก็ดับ ไม่มีความหมายว่าเป็นดีเป็นชั่วหรือเป็นสุขเป็นทุกข์

ข้อปฏิบัติที่น่าสนใจ คือ จะต้องอ่านตัวจริงที่ปรากฏให้แจ่มแจ้งอยู่ทุกขณะ ไม่ต้องไปมีความจำหมายเอาเรื่องอะไรมา มันมีแต่ความปล่อยวางว่างเปล่าไป ดูความเป็นจริงของอารมณ์ และผัสสะทั้งหลาย มันแสดงความเปลี่ยนแปลงว่างเปล่าจากความเป็นตัวตนอยู่เฉพาะหน้าทุกๆ ขณะ

ถ้าอ่านออกในเรื่องนี้แล้ว ข้อปฏิบัติจะไม่มีการไถลหรือเฉไฉไปเอาเรื่องจำเรื่องคิดเข้ามา เป็นการทำให้นุงถุงยุ่งยาก แล้วก็เป็นการชักใยพันตัวเองอย่างซ้ำๆ ซากๆ แล้วก็พูดเพ้อเจ้อออกมาในลักษณะต่างๆ เป็นการทำให้ตกอยู่ในสังสารวัฏฏ์โดยที่ไม่รู้จักตัวเองว่ามันไม่มีตัวตน แต่นี่มันยังโง่มันยังหลงยึดมั่นถือมั่นอยู่ มันก็ต้องมีการทนทุกข์อยู่

เพราะฉะนั้นจะต้องดูให้เห็น ถ้ายังไม่เห็นมันก็ยังเป็นคนโง่ แม้จะมีการปฏิบัติมาเป็นเวลานานก็ตาม ก็ยังไม่ได้มีดวงตาเห็นธรรมภายในเลย แล้วมันก็วิ่งไปเอาเรื่องข้างนอก เอาผัสสะทางตา หู มันก็ชุลมุนไป หมุนไป เคว้งคว้างอยู่ในความว่าง คือไม่มีอะไร มีแต่ความเกิดขึ้นตั้งอยู่ดับไป เกิดขึ้นตั้งอยู่ดับไปเท่านั้นเอง

แล้วนี่มันหลงอยู่ในความฝันเพ้อ ฝันเพลินหรือไม่ ก็พิจารณากันดูเสีย อย่าให้เป็นเหมือนเปรตที่กระหายน้ำจนคอแห้ง นอนอยู่ริมสระน้ำ โดยที่ไม่ได้ดื่มน้ำสักหยดเดียว มันจึงมีความหิวกระหายอยู่ตลอดเวลา แล้วอย่างนี้มันจะไปปฏิบัติได้อย่างไร เพราะมันยังมีความโง่เขลางมงายท่วมทับให้จิตใจนี้มืดมนทนทุกข์อยู่ แล้วมันก็มีแต่ความหิวกระหายไปต่างๆ อย่างนั้นอย่างนี้ สลับซับซ้อนซ่อนเงื่อนอยู่ภายในตัวเองโดยที่ไม่รู้สึกตัวเลย

ตัวตนนี่เองมันแสดงปฏิกริยาที่มีความต้องการอะไรๆ อยู่ แล้วมันก็มีแต่เรื่องชุลมุนวุ่นวายของความรู้สึกนึกคิดที่มันแส่ส่ายไปตามอารมณ์ทั้งนั้น แล้วมันก็ตกอยู่ในกองทุกข์อย่างใหญ่หลวงและน่ากลัวที่สุด แต่มันก็กลับเพิกเฉยไม่นึกกลัว หรือไม่เกรงต่อความมีทุกข์โทษที่ท่วมทับขึ้นมา เพราะความยึดมั่นถือมั่นอยู่ทั้งนั้น

เมื่อมันยังมีการยึดถืออยู่ ยังติดยังข้องอยู่ หรือว่ายังมีความยึดถือตัวตนอยู่ ทีนี้ ตัวตนนี้เมื่อมันมีการรู้สึกอะไรขึ้นมาตามธรรมชาติของมันที่มีความต้องการ หรือถ้ามีใครมายกย่องมันเข้า มันก็มีการแสดงปฎิกริยาเป็นการยกหูชูหางขึ้นมาตามลักษณะของมัน ที่มันยังมีความโง่ ยังมีความหลงอยู่เต็มร้อยเปอร์เซ็นต์ เพราะฉะนั้นมันจึงมีแต่การแส่ส่ายไปไม่หยุดหย่อนเลย มันจะหลงงมงายไปถึงไหน มันจะไปเอาอะไรที่ไหน ให้หยุดดู หยุดรู้ตัวเองเสียอย่าเที่ยวแส่ส่ายไปเลย มันจะยิ่งตกหล่มจมเหวจมไฟตายหมด

อย่าได้มีความประมาทเลย เดี๋ยวนี้มีความรู้สึกตัวขึ้นมาอย่างไร มีความหยุดดูหยุดรู้ หรือมีการปล่อยวางตัวตนออกไปได้อย่างไรบ้าง ล้วนแต่ต้องเป็นข้อสอบของตัวเองอยู่ทุกเวลานาทีของชีวิตทีเดียว เพราะถ้าไม่มีการสอบตัวเองด้วยข้อปฏิบัติที่เป็นการพิจารณาตัวเองให้เป็นการรู้แจ่มแจ้งขึ้นมาแล้ว แม้จะมีการฟังการอ่านอย่างไรๆ ก็ตาม ในที่สุดมันก็คว้าน้ำเหลว หรือจะเห็นดีเห็นถูกก็ขั้นเปลือกๆ แต่เนื้อแท้ของมันนั้น มันยังเป็นเปรตมีการหิวกระหายอยู่ตลอดเวลา

วันเวลาที่มีชีวิตอยู่นี่ ถ้าว่าพูดตามสภาพธรรมแท้แล้ว ไม่มีการอยู่ ไม่มีการไปไม่มีการมา เพราะถ้ายังมีแล้วมันก็เป็นเรื่องของความโง่เขลาที่ยังมีความยึดมั่นถือมั่นอยู่นั่นเอง เพราะฉะนั่นจึงควรเพียรเพ่งพิจารณาดูให้รู้เรื่องเสีย ว่าชีวิตที่มีการเป็นอยู่นี้มันไม่ใช่เป็นตัวอยู่ ไม่ใช่เป็นตัวไปตัวมา มันเป็นตัวของความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่ใช่ตัวตนทั้งนั้น

นี่มันเรื่องให้ถอนอุปาทาน แต่จะกลับพล่านกันไป แล้วมันก็ไม่หยุด มันก็สงบไม่ได้ เพราะมันมีแต่วิ่งพล่านไปหมด ทีนี้ความที่จะเข้ามาหยุดดูหยุดรู้ตัวเองอย่างซ้ำซากนี้ มันหยุดไม่ได้ มันสงบไม่ได้ แล้วนี่มันจะโง่ไปถึงไหน มันจะยึดถืออะไรต่ออะไรเป็นการชักใยพันตัวเองไปถึงไหน เพราะว่าเมื่อมันมีสันทิฏฐิโก คือ เป็นการรู้เห็นธรรมด้วยใจจริงแล้ว ไม่ว่าเรื่องอะไร ผัสสะอะไรทั้งหมดเป็นของว่าง ถ้ายังมองไม่เห็นเป็นของว่างแล้ว มันก็วุ่น เรื่องจะเอานั่นเอานี่ ชุลมุนวุ่นวายกันไป กระหืดกระหอบกันไปเหมือนเปรต ถ้าหากว่ามันไปไหนไม่ได้มันก็นอนทำตาปริบๆ อยู่นั่น แล้วมันก็หิวกระหายอยู่นั่นแหละ

เพราะฉะนั้น เปรตจำพวกนี้มันอยู่ที่ไหนกันแน่ มันก็น่าจะสอบสวนดูนะ ว่าถ้ามันยังมีการหิวกระหายอยู่ มันไม่สงบแล้ว มันก็ยังเป็นเปรตอยู่ในตัวเองนี่แหละ ไม่ใช่ตายแล้วก็ไปเกิดเป็นเปรต นั่นมันเรื่องข้างนอก ทีนี้เป็นเปรตอยู่นี่ แม้จะได้เรียนรู้ธรรมะหรือคำสอนของพระพุทธเจ้ามากมายก่ายกองเท่าไร เปรตนี่ก็ไม่ได้รู้รสเลย นอนแขม่บๆ อยู่นี่ หิวกระหายอยู่นี่ แล้วถ้าใครจะเอานี้มาหยดให้สักหยดหนึ่งมันก็ยิ่งหิวกระหายมากยิ่งขึ้นไปอีก

เปรตจำพวกนี้มันหิวกระหายอยู่ตลอดเวลา เพราะมันยังไม่มีดวงตาเห็นธรรมนั่นเอง ถ้ามันมีดวงตาเห็นธรรมแล้ว มันก็จะหยุดความหิวกระหาย แล้วมันก็จะไม่เป็นเปรตอีกต่อไป แล้วมันก็จะได้เป็นผู้รู้ผู้ตื่น ผู้เบิกบานด้วยธรรมขึ้นมา ถ้ามันไม่มีความรู้สึกขึ้นมาอย่างนี้แล้ว มันก็ตกไปเป็นเปรต เป็นคนตาบอด เป็นคนหูหนวก ทั้งที่มันก็อยากได้ยินได้ฟังอะไรอยู่ หาเรื่องแปลกๆ ใหม่ๆ มาเป็นอาหารของจิตใจอยู่ แล้วมันก็หิวกระหายต่อไปอีก อยากจะได้อาหารใหม่ๆ ต่อไปอีก

นี่แหละลักษณะของเปรตที่ไม่มีการรู้เห็นธรรมะภายในใจของตนเอง ยังไม่พบเข้ากับ อมตธรรม หรืออมตธาตุ ที่ปราศจาก ความหมาย ความสมมุติใดๆ ทั้งสิ้น เพราะฉะนั้นมันจึงเป็นเปรตอยู่ตลอดเวลาที่ยังมีชีวิตอยู่ มันจะอ้างตัวเองว่าเป็นผู้ปฏิบัติธรรมมาสักกี่พรรษา หรือจะปฏิบัติไปจนตายมันก็พ้นจากความเป็นเปรตไปยังไม่ได้ แล้วอย่างนี้มันจะน่ากลัวไหม มันจะน่ารู้สึกตัวไหม

ถ้ามันไม่หยุดดูหยุดรู้ตัวเองแล้ว มันก็จะเป็นเปรตวิ่งไปตลอดเวลานั้นเอง ต่อเมื่อไรมันมาหยุดดูหยุดรู้เห็นความจริงประจักษ์ชัดใจแล้ว มันปล่อยวางหมดไปเลย ว่าง ว่างจากตัวเรา ว่างจากของเรา ดีชั่วอะไรภายนอกที่กระทบผัสสะก็ว่างหมด ไม่ได้มีความหมาย ดีชั่ว ถูกผิด เท็จจริงอะไร ก็กวาดทิ้งไปหมดเลย และจิตที่มันว่าง เพราะไม่มียึดมั่นถือมั่นนี่แหละ มันจึงจะเป็นจิตที่ปราศจากกิเลสตัณหาได้ แล้วก็เป็นจิตที่สะอาด สว่าง สงบ ขึ้นมา ถ้าไม่ได้มีการหยุดดูหยุดรู้ตัวเองได้แล้ว มันก็ต้องเป็นเปรต ถ้ามันหยุดดูหยุดรู้ตัวเองได้แล้ว มันก็มีแต่ความรุ่งเรืองของสติปัญญา หรือว่าเป็นการเข้าถึงสัจจะธรรม อันไม่มีความเกิด ไม่มีความแก่ ไม่มีความเจ็บ ไม่มีความตายแต่ประการใดเลย เพราะฉะนั้นการศึกษาธรรมะหรือการปฏิบัติธรรมะ มันจึงต้องเข้ามาอ่านตัวเอง ตรวจสอบตัวเอง โดยที่ไม่ได้เอาเรื่องจำ เรื่องคิด มากมายก่ายกอง ล้วนแต่เป็นการอ่านหนังสือกันมากมายก่ายกอง นั่นมันก็ล้วนแล้วแต่ว่า อ่านเท่าไรฟังเท่าไร มันก็กลายเป็นอากาศธาตุไปหมด แล้วมันก็ไม่รู้ประสีประสาไปตามเดิม

แล้วถ้ามันยังตกอยู่ในลักษณะอย่างนี้ละก็ มันยังเป็นเปรตอยู่ หรือมันยังเป็นสัตว์เดรัจฉานอยู่ เพราะมันยังไม่รู้ความจริงนั่นเอง เพราะฉะนั้นจะต้องแก้ปัญหาของตัวเองเสียให้ได้ในเรื่องนี้ ถ้าไม่ได้หยุดดู หยุดรู้ตัวเองให้เป็นการเห็นแจ้งแทงตลอดเข้าด้านในแล้ว มันก็เป็นเครื่องพยากรณ์ตัวเองได้ ว่ายังเป็นเปรตเป็นสัตว์นรก เป็นสัตว์เดรัจฉาน ชุลมุ่นวุ่นวายอยู่ แม้ว่ามีชีวิตอยู่เพื่อจะเพียรเผากิเลส ให้เป็นการประจักษ์แจ้งชัดด้วยสติปัญญาจริง มันก็ไม่มีความรู้สึกตัวได้ มันมีแต่จะเถลไถลออกไปหาเรื่องภายนอกกันทั้งนั้น แล้วนี่มันจะเต้นแร้งเต้นกากันไปถึงไหน

ถ้ามันไม่มีความรู้สึกหยุดดูหยุดรู้ตัวเองได้แล้ว มันก็ตกระกำลำบากยุ่งยากมากมายนัก โดยที่ไม่น่ายึดมั่นถือมั่น มันก็ยังอุตส่าห์ไปเที่ยวยึดมั่นเข้ามาหลอกตัวเองว่านั่นดีนี่ชั่ว นั่นถูก นี่ผิด นั่นเท็จ นี่จริง สารพัดที่จะหลงไปปรุง ไปคิด ไปจำ ไปเอา ไปเพ่งเล็ง ทั้งหมดนี่ล้วนแต่บ้าหอบฟางทั้งนั้น หอบไปหอบมาก็เหนื่อยแล้วเหนื่อยอีกเหนื่อยไปเปล่าๆ ความหอบนั่น มันความยึดมั่นถือมั่นไปทั้งหมด ทีนี้ถ้ามันเกิดความรู้ภายในขึ้นมาว่า การหอบฟางนี่มันไม่ดีเลย อย่าไปเอาเลยเรื่องมากๆ เรื่องพูด เรื่องจำ เรื่องคิดนี่ หยุด หยุดที ไม่เอาอะไรแล้ว

ถ้ามันหยุด มันเลิก มันก็จะพบของจริง ถ้ามันยังวิ่ง มันก็จะยิ่งหลงต่อไปอีก เพราะฉะนั้นการปฏิบัติธรรมนี่ แม้ว่าจะมีการพูดซ้ำซากอยู่มากมายอย่างไร พวกเปรตนี่ ไม่ฟัง ไม่รู้เรื่อง ถ้าที่ไหนรู้ก็ไม่ใช้เป็นเปรต ถ้ายังไม่รู้มันก็เป็นเปรตอยู่ตลอดเวลา เพราะฉะนั้นนี่เป็นเครื่องสอบตัวเองด้วยกันทั้งหมด ถ้ารู้มันก็หยุดได้ แล้วก็ไม่เป็นเปรต ถ้ามันยังไม่รู้มันก็อยากจะได้ อยากจะเอา อยากจะวิ่ง แล้วนั่นแหละ เป็นลักษณะของการหิวกระหายต่ออารมณ์ เป็นลักษณะของเปรต

เพระฉะนั้น ต้องอ่านข้อเท็จจริงภายในตัวเองดีกว่า ไม่ต้องให้ใครมาจาระไน เพราะการที่มาจาระไนอย่างนั้น มันเป็นเรื่องของภายนอก มันสู้อ่านตัวเองภายในให้แตกฉานไม่ได้ เพราะมันต้องตรวจเอาเอง มันต้องตรวจโรคกิเลส ตัณหาอุปาทาน หรือลักษณะความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ ความไม่ใช่ตัวตนที่มันแสดงอยู่ภายในตัวเองทั้งหมดนี่ ไม่ต้องไปเรียนรู้ที่ไหนเลย หรือไม่ต้องให้ใครมาบอกก็รู้ได้เห็นได้ ถ้ามีหลักที่เป็นเครื่องอ่านตัวเองอยู่อย่างนี้แล้ว การปฏิบัติก็มีความถูกต้องไปในตัวเอง แล้วมันก็ไม่เที่ยวกระหืดกระหอบ แล้วมันก็ไม่หิวกระหาย มันหยุด มันสงบ มันว่างไปทันที

เพราะฉะนั้นความรู้ที่รู้ตัวเอง หรือรู้จิตใจของตนเอง ให้เป็นการค้นคว้า เป็นการหยุดดู หยุดรู้ ซักฟอกไฝฝ้าที่ปิดบังอยู่ข้างในอย่างไร อย่างนี้มันเป็นการปฏิบัติธรรมแท้จริง และเป็นขั้นละเอียดมาก สำหรับผู้ที่ต้องการจะพ้นทุกข์จริงแล้ว จะต้องมีการรอบรู้ซักฟอกจิตใจของตนเองอยู่ ทุกขณะไป มีการเผลอเพลินไปกับอะไร ก็เป็นการรู้สึกตัว เป็นการเพิกถอนทำลาย ปล่อยวางหมด ไม่ต้องการอะไร ไม่เอาอะไร ไม่มีเป็นตัวเรา ไม่มีเป็นตัวเขาที่ไหน ไม่มีเป็นของเรา ไม่มีเป็นของเขาที่ไหน แม้แต่วันคืนที่สมมุติกันนี่ มันก็ไม่มีความหมาย หรือชีวิตนี้ก็ไม่มีความหมาย

ทีนี้มันไม่ได้อ่านตัวจริงเท่านั้นเอง มันก็หลงละเมอเพ้อไป และที่เพ้อๆ ไปนี่ มันก็ยังไม่รู้สึกตัวว่า มันเป็นคนบ้า คนหลงอยู่เท่าไร แล้วมันก็ไม่เป็นการสมควรแก่การเป็นผู้ปฏิบัติธรรม เพราะมันแสดงออกมาทางกาย ทางวาจา ก็ล้วนแต่เป็นเครื่องหมายของคนโง่คนหลง ถ้ามันเป็นคนปฏิบัติธรรมจริงเป็นการรู้สึกตัวทั่วพร้อมอยู่ตามปรกติแล้วทุกสิ่งทุกอย่างมันจะเรียบร้อยไป ไม่มีการออกนอกลู่นอกทางเลย เพราะมันจะไปเชื่อใคร พระพุทธเจ้าได้สอนไว้อย่างตรงไปตรงมาทุกอย่างทุกเรื่อง แต่พวกเปรตนี่ไม่เอากันเอง