บุรุษย่อมฝังขุมทรัพย์ไว้ในน้ำลึก (ธนาคาร) ด้วยคิดว่า
เมื่อกิจที่เป็นประโยชน์เกิดขึ้น ทรัพย์นี้จักเป็นประโยชน์แก่เรา
เพื่อเปลื้องการประทุษร้ายจากพระราชาบ้าง ความบีบคั้นจากโจรบ้าง
เพื่อเปลื้องหนี้สินบ้าง ทุพภิกขภัยบ้างในคราวเกิดอันตรายบ้าง
ขุมทรัพย์ที่เขาฝังไว้ในโลกเพื่อประโยชน์นี้แล

ขุมทรัพย์ที่เขาฝังไว้เป็นอย่างดี ในน้ำลึกเพียงนั้น
ขุมทรัพย์นั้น ทั้งหมดย่อมหาสำเร็จประโยชน์แก่เขาในกาลทั้งปวงทีเดียวไม่
เพราะขุมทรัพย์เคลื่อนจากที่เสียบ้าง
ความจำของเขาย่อมหลงลืมเสียบ้าง นาคทั้งหลายลักไปเสียบ้าง
ยักษ์ทั้งหลายลักไปเสียบ้าง ทายาทผู้ไม่เป็นที่รักขุดเอาไป
เมื่อเขาไม่เห็นบ้าง เมื่อใดเขาสิ้นบุญ
เมื่อนั้นขุมทรัพย์ทั้งหมดนั้นย่อมพินาศไป

ขุมทรัพย์คือบุญ
เป็นขุมทรัพย์อันผู้ใดเป็นหญิงก็ตาม
เป็นชายก็ตาม ฝังไว้ดีแล้วด้วยทาน ศีลความสำรวม และความฝึกตน
ในเจดีย์ก็ดี ในสงฆ์ก็ดี ในบุคคลก็ดีในแขกก็ดี
ในมารดาก็ดี ในบิดาก็ดี ในพี่ชายก็ดี
ขุมทรัพย์นั้นชื่อว่าอันผู้นั้นฝังไว้ดีแล้ว
ใครๆ ไม่อาจผจญได้เป็นของติดตามตนไป

บรรดาโภคะทั้งหลายเมื่อเขาจำต้องละไป
เขาย่อมพาขุมทรัพย์คือบุญนั้นไป

ขุมทรัพย์คือบุญ
ไม่สาธารณะแก่ชนเหล่าอื่นโจรลักไปไม่ได้
บุญนิธิอันใดติดตนไปได้

ปราชญ์พึงทำบุญนิธิอันนั้น
บุญนิธินี้ให้สมบัติที่พึงใคร่ทั้งปวงแก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย
เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายปรารถนานักซึ่งผลใดๆ ผลนั้นๆ ทั้งหมด
อันเทวดาและมนุษย์เหล่านั้นย่อมได้ด้วยบุญนิธินี้

ความเป็นผู้มีผิวพรรณงาม ความเป็นผู้มีเสียงไพเราะ
ความเป็นผู้มีทรวดทรงดี
ความเป็นผู้มีรูปสวย ความเป็นอธิบดี
ความเป็นผู้มีบริวาร อิฐผลทั้งปวงนั้น
อันเทวดาและมนุษย์ย่อมได้ด้วยบุญนิธินี้

ความเป็นพระราชาประเทศราช
ความเป็นใหญ่สุขของพระเจ้าจักรพรรดิอันเป็นที่รัก
แม้ความเป็นพระราชาแห่งเทวดาในทิพกาย
อิฐผลทั้งปวงนั้น อันเทวดาและมนุษย์ย่อมได้ด้วยบุญนิธินี้

มนุษย์สมบัติ ความยินดีในเทวโลกและนิพพานสมบัติ อิฐผลทั้งปวงนี้
เทวดาและมนุษย์ย่อมได้ด้วยบุญนิธินี้

ความที่พระโยคาวจร ถ้าเมื่ออาศัยคุณเครื่องถึงพร้อมคือมิตร
แล้วประกอบอยู่โดยอุบายอันแยบคายไซร้
เป็นผู้มีความชำนาญในวิชชาและวิมุตติ อิฐผลทั้งปวงนี้
อันเทวดาและมนุษย์ย่อมได้ด้วยบุญนิธินี้

ปฏิสัมภิทาวิโมกข์ สาวกบารมีญาณ
ปัจเจกโพธิญาณและพุทธภูมิอิฐผลทั้งปวงนี้
อันเทวดาและมนุษย์ย่อมได้ด้วยบุญนิธินี้

คุณเครื่องถึงพร้อมคือบุญนี้ เป็นไปเพื่อประโยชน์มากอย่างนี้
เพราะเหตุนั้นบัณฑิตผู้มีปัญญาจึงสรรเสริญความที่บุคคลมีบุญอันทำไว้แล้ว ฯ

นิธิกัณฑ์
พระไตรปิฎก ฉบับบาลีสยามรัฐ (ภาษาไทย) เล่มที่ ๒๕
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๗ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต