ชีวิตกับความตาย

“การพลัดพรากจากของรัก ของชอบใจ
ย่อมนำมาซึ่งความทุกข์ "

ทุกข์มากจริงๆ หากทำใจไม่ได้
น้ำตาที่ไหลออกมาในขณะที่มีความทุกข์นั้น
คือ อานิสงส์ที่ทำใจไม่ได้ และไม่รู้จักหัดทำใจไว้บ้างนั้นเอง

“มีรักหนึ่ง ก็มีทุกข์หนึ่ง
มีรักสอง ก็มีทุกข์สอง
มีรักร้อย ก็มีทุกข์ร้อย
ไม่มีรักเลย ก็ไม่มีทุกข์เลย”

นี่คือความจริงที่พระพุทธเจ้าท่านตรัสเอาเตือนไว้

ใจคนเราหากเมื่อมันเข้าไปผูกพันกับสิ่งใดสิ่งหนึ่งก็ตาม
เมื่อของสิ่งนั้นเกิดสูญเสียไป
ใจนี้ก็ย่อมจะเจ็บปวดมากที่สุด
เพราะเหตุที่เข้าไปยึดไว้ ถือไว้ หวงแหนไว้
ว่ามันเป็นของเรา มันเป็นของกูอยู่ทุกลมหายใจนั้นเอง

ร้องไห้เถอะ เผื่อว่า...
ร่างอันไร้วิญญาณจะฟื้นขึ้นมารับรู้ความเสียใจ
รับรู้ความทุกข์
รับรู้ความอาลัยอาวรณ์ของเราได้บ้าง

น้ำตา หรือ จะแก้ปัญหาใจ
โปรดรับรู้และหัดเข้าใจไว้บ้างสักนิดจะได้มั้ยว่า

ทุกสิ่งทุกอย่างมันต้องเป็น" เช่นนั้นเอง"
จะมัวร้องไห้ เสียใจกันอยู่ทำไม

วางบ้างเสียซิ แบกอยู่ทำไม

ควันของธูปดอกเดียวม้วนตัวเป็นเกลียว
ส่งกลิ่นหอมไปทั่วบริเวณงาน
เพื่อเตือนสติให้ผู้มาร่วมงานได้รู้ว่า

“คนเรานี้ คงมีแค่เพียงคุณงามความดีเท่านั้น
ที่เป็นสิ่งที่มีคุณค่าสำหรับชีวิตมนุษย์"

กลิ่นแห่งความดีเป็นกลิ่นที่หอมยิ่งกว่ากลิ่นใดๆในโลก
เป็นกลิ่นที่มีความหอมคงทนอยู่ได้นาน
และมักจะหอมทวนลมอยู่เสมอ

ชีวิตที่ไร้ซึ่งความดี
ไม่แตกต่างอะไรกับธูปที่ไม่มีกลิ่น
จะดำรงอยู่เพียงเพื่อรอความหมดสิ้นไปฉันใด
ชีวิตที่ไม่มีความดีติดตัว ติดใจ
ไม่เคยทำประโยชน์อะไรแก่โลกแก่สังคม
ก็รอความตายที่จะมาถึงตนฉันนั้น

วันๆก็ขวนขวายสร้างแต่บาปกรรม
ไม่เคยรู้จักเลยว่า
“ความดีเขาทำกันอย่างไร”บ้าง

ชีวิตนี้สั้นนัก
มีเวลาน้อยเหลือเกิน
น้อยเหลือเกินสำหรับการได้ไหว้พระสวดมนต์นั่งสมาธิ
น้อยเหลือเกินที่จะทำให้คนที่เรารัก ให้เขามีแต่ความสุข
น้อยเหลือเกินที่จะศึกษาพระธรรม
น้อยเหลือเกินที่จะทำประโยชน์ให้แก่โลกแก่แผ่นดิน

ไฟเริ่มเผาก้านธูปเมื่อไหร่
ชีวิตที่เกิดมาก็มีความตายติดตามมาเมื่อนั้นเช่นกัน

“...มีใครบ้างมั้ยที่จะเข้าใจในสัจจธรรม ของธูปดอกเดียวบ้าง...”

ศพนอนพนมมือถือดอกไม้และธูปเทียน
ถูกห่อไว้ด้วยผ้าสีขาว
ถูกมัดด้วยด้ายสามเส้น

มัดที่มือ มัดที่คอ และมัดที่เท้าทั้งสองไว้
สอนใจให้คนที่มีชีวิตอยู่่ได้คิดเป็นปริศนาว่า...

“ทุกคนล้วนถูกบ่วงบุตร บ่วงทรัพย์สินเงินทอง
บ่วงคู่ชีวิต ผูกมัดไว้ให้ติดอยู่ หาความอิสระไม่ได้
และเป็นทุกข์อยู่ร่ำไป”

โซ่ล่ามชีวิต
ติดอยู่แค่นั้นเอง

ผู้ที่มีปัญญา และกำลังจะหมดกรรมเท่านั้น
ถึงจะไม่ถูกบ่วงทั้งสามผูกมัดรัดตรึงไว้
ชีวิตเขาย่อมมีแต่ความเป็นอิสระ เบาสบาย
หาความทุกข์ไม่มีเลย

“ไม่ว่างพอที่จะไปไหนได้ ต้องรับภาระเลี้ยงลูก ลูกยังเล็กอยู่
ไม่ว่างพอที่จะไปไหนได้ แฟนเขาไม่ให้ไป
ไม่ว่างพอที่จะไปไหนได้ กลัวข้าวของเงินทองหาย
ไม่ว่างพอที่จะไปไหนได้ ยุ่งกับงานเหลือเกิน ”

นั้นคือ คำปฏิเสธที่ทุกคนล้วนชอบกล่าวกัน
แต่ถ้าถึงเวลาที่พยามัจจุราชมาพาเราไป
ท่านคงยิ้ม ๆ แล้วบอกเราว่า

“อย่าเรื่องมากนักเลย...ไปกันเถอะ หมดเวลาเจ้าแล้ว”

“แก้วแหวนเงินทองของมีค่า”
ก็ทำหน้าที่เพียงเพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ชีวิตเราก็เท่านั้น
อย่าให้มันมาเป็นเจ้าชีวิตของเราเลย

ส่วน"ลูกหลาน" นั้นเล่า
เขาก็แค่อาศัยเราเกิดมา
และคอยช่วยเหลือเราในบางครั้งบางคราวก็เท่านั้น
บางครั้งเผาเราเขาก็ยังไม่ได้มาเผาก็มี
บางครั้ง จะถามสักคำว่า สบายดีหรือเปล่าก็ไม่เคยได้ยิน
จะหลงอะไรกันมากนักกับของพวกนี้
จะหลงมันเอาอะไร ลองถามใจของเราดูบ้างซิ

“มีลูกดีเป็นศรีสง่าหน้า...”

รักลูก รักหลานมากเหลือเกิน
ทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อลูก เพื่อหลานทั้งสิ้น
ยอมตายแทนได้เสมอเพียงเพราะเพื่อลูกๆ เพื่อหลานๆ

ลูกคือ ดวงตา ดวงใจ
หลาน คือ ลมหายใจของชีวิต

ระวังไว้อย่าให้เข้าทำนองที่ว่า
“ หลงลูก จนลืมธรรม”
"หลงหลาน จนสร้างกรรม"
ก็แล้วกัน

เกิดมาอย่ามัวแต่ฝากชีวิตไว้กับใคร
เดี๋ยวจะทุกข์ใจเสียเปล่า
เพราะเมื่อไม่ได้ดังใจที่หวัง เดี๋ยวก็จะเป็นบ้า
จงอย่าลืมเพียรสร้างความดี
ไว้ให้เป็นตัวอย่างแก่ลูกหลานบ้าง
เวลาลูกหลานก้มกราบศพ
เขาก็จะได้มีบุญติดไม้ติดมือ
เป็นคนดีอยู่ในโลกนี้อย่างมีคุณค่ามีราคาบ้างก็ยังดี

โลง คือ บ้านหลังสุดท้ายของมนุษย์เรา
เศรษฐี ยาจก วณิพกพเนจร คนทุกชนชั้นวรรณะ
ในที่สุดแห่งชีวิต ก็หนีไม่พ้นโลง
เคยอยู่ที่ใหญ่โต สุดท้ายก็ต้องเข้าไปอยู่ในที่แคบ ๆ

“ใหญ่แค่ไหน ก็ไม่ใหญ่เกินโลง”

ความสวย ความงามของโลงขึ้นอยู่ตามฐานะ
ถึงจะเรียกอย่างไร จะสวยแค่ไหนก็ตามคงมีชื่อว่า
“โลง” อยู่วันยังค่ำ
มีใครบ้างที่เห็นโลงแล้วอยากอยู่
คงมีเพียงคนที่ทุกข์หนัก
หรือไม่ก็เป็นโรคจิตอย่างรุนแรง
หรือไม่ก็ผู้แสวงหาซึ่งธรรมเท่านั้น

“สำหรับคนที่หลงโลก ย่อมลืมโลง”

โลงเป็นตัวแทนแห่งความจริงบางสิ่งบางอย่าง
ที่มนุษย์พยายามที่จะหนีให้พ้น
อย่ากลัวโลงกันเลย
จงทำความพอใจในโลงให้ได้
จงมีโลงไว้ในใจเสมอ
จงยอมรับความจริงว่าเราทุกคนไม่อาจหนีพ้นโลงไปได้

จงอย่าอวดดี อวดเก่งมากนักเลย เดี๋ยวก็จะเข้าโลงกันหมดแล้ว
หัดยอม หัดเย็น หัดอภัย หัดอโหสิบ้าง
ทิ้งมันก่อนลงโลงกันบ้าง คนแบกโลงเขาจะได้เบาบ้าง

ดอกไม้...นานาชนิด ที่ประดับประดาไว้หน้าโลงศพ
เรียงรายมากน้อยตามฐานะของผู้ตาย

“ชีวิตเหมือนดอกไม้...แรกบานก็งามสม
แต่บ่นานก็โรยรา.....”

เกิดขึ้น ตั้งอยู่ แล้วก็ดับไป

ดอกไม้สอนใจ...ให้เราหยุดคิดว่า
ชีวิตเหมือนดอกไม้

ชีวิตบางคนเกิดมา ภายนอกดูงามตาน่ายกย่อง
แต่พอมองลึกเข้าไปในจิตในใจ
ทำไมพบอะไร...เหมือนศพอยู่ในโลง

ทุกคนเห็นได้แค่ความสวยความงาม
ของดอกไม้ที่ประดับประดาอยู่หน้าโลง
แต่จะมีใครบ้างไหมหนอที่พอจะมองเลยไป
ว่า...มีอะไรอยู่ในโลงใบนั้นบ้าง

ดอกไม้โรยรา
อนิจจา.....ความไม่แน่นอน
ชีวิตเป็นอยู่เพื่ออะไรกัน
นอนรอความตายกันแค่นั้นหรือ

“ตายไปก็เอาไปไม่ได้...”

คำพูดประโยคนี้
เราได้ยินกันบ่อยเหลือเกิน
แถมเราก็ยังเคยได้พูดบ่อย ๆ อีกด้วยใช่ไหม !
เหตุไฉนจึงไม่รู้จักปลงกันบ้าง

จะโลภอะไรกันมากมาย
วัน ๆ มีแต่...ของกู...ของกู...ของกู
บางคืนก็ยังนอนไม่หลับ
เพราะใจยังรู้สึกปรารถนาต้องการอยู่
บางครั้งยังต้องเข่นฆ่ากันเพื่อที่จะได้มา
บางครั้งฆ่าได้แม้กระทั่งผู้มีพระคุณ
บางครั้งก็ยอมผิดศีลผิดธรรมเพื่อให้ได้มา

เหตุการณ์เช่นนี้อะไรพาไป
ถ้าไม่ใช่...”เพราะใจไม่รู้จักพอ”
ร่างกายของเราได้ชื่อว่า สมบัติที่ห่วงแหนที่สุด
เรายอมเสียสมบัติ เสียเงินเสียทองภายนอกมากมาย
เพื่อรักษาร่างกายให้คงอยู่
แต่มาวันนี้.....แม้ร่างกายที่สุดรักสุดห่วงก็ไม่มีสิทธิ์ครอบครอง
จำต้องทิ้งไว้ ดูเหมือนว่าไม่ไยดี ไม่เสียดาย เอาเสียเลย

รูปภาพที่ตั้งไว้ข้างๆโลง เพื่อบอกให้รู้ว่า
ผู้ตาย คือ ท่านผู้นี้

ส่วนภาพแห่งความดีปรากฏอยู่ภายในใจทุกคน

เรื่องราวของผู้ตายทุกคนที่คุ้นเคยย่อมรู้ชัดดี
ว่าเขามีวิถีชีวิตเป็นมาอย่างไร ยิ่งตัวผู้ตายด้วยแล้วย่อมรู้ดีกว่าใคร ๆ เสียอีก
ว่าตนคือคนประเภทไหน

ยามที่หลับตาลาโลก
เสียงสรรเสริญเยินยอยกย่องในคุณความดี
ก็ถูกกล่าวขานยกย่องโดยทั่วหน้ากัน
แต่ความชั่วเราต่างคนต่างรู้อยู่กันภายในใจ

รูปภาพ ก็เป็นเพียงแค่ภาพไม่ได้มีความหมายอะไรมากมาย
หากบุคคลนั้นหาความดีไม่ได้
แต่ส่วนภาพแห่งความดีเป็นภาพที่ควรสร้างไว้ให้มาก
เพราะไม่เพียงแต่ปรากฏอยู่แทนตัวจริงเท่านั้น
ยังเป็นสิ่งที่ควรเทอดทูนบูชายิ่งกว่าสิ่งใดๆอีกด้วย

ละครชีวิตที่มนุษย์รับบทบาทการแสดง
เมื่อถูกปิดฉากลงด้วย “ความตาย”
ละครบทนั้นก็กลายเป็นอดีตของปัจจุบันทันที

ในวันนี้..... ตัวละครดูไม่ต่างอะไรกับท่อนไม้
ไร้ความรู้สึก
ไร้แม้คนต้องการ

ไปไม่กลับ หลับไม่ตื่น ฟื้นไม่มี หนีไม่พ้น

“ไปไม่มีกลับหวนคืนมา
หลับแบบไม่มีเวลาที่จะตื่น
และไม่มีคำว่า “ฟื้น” มาอีกครา
สัตว์ทุกทั่วหน้าคงหลีกหนีไม่พ้น”

ละครชีวิตปิดฉากลงคงไว้เพียงความทรงจำ
มีอะไรบ้างหนอที่ตัวละครแสดงให้ผู้ดู ผู้ชมได้มีความสุขบ้าง
และแสดงอะไรไว้เป็นผลงานแก่โรงละครโรงนี้บ้าง
หรือมีเพียงการแสดงที่รับบทไร้สาระไร้แก่นสาร
ไม่ควรแม้แต่จะคิดถึงและจดจำเอาไว้

การดำรงชีวิตอยู่เพื่อความสงบสุข
ต้องรู้จักพอ รู้จักละ รู้จักการทำใจ และยิ้มให้ได้
และจงบอกตัวเองเสมอ ๆ ว่า...

“เราเกิดมาเพื่อสร้างความดี
สร้างคุณธรรมไม่ใช่เกิดมาเพื่อสร้างบาปสร้างกรรม”

จงพยายามรักษาใจดวงนี้
ให้มีแต่ความสะอาด สว่าง สงบให้มากไว้ และตลอดไป

ชีวิตจะไม่วุ่นวาย และจะได้ไม่คิดมาก

“ในเมื่ออีกไม่นาน ละครก็จะถึงตอนอวสานลงแล้ว”

ที่มาที่ไปจากหนังสือ เรื่อง ชีวิตกับความตาย
โดย พระมหาปสัณห์ ปิยธมฺโม